รายงาน: ติดเทอร์โบ5จี-เซตซีโร่คลื่นปลดล็อกทีวี-มือถือความท้าทายใหม่"กสทช."

โต๊ะข่าวไอที
          ปฏิเสธไม่ได้แล้วว่า อุตสาหกรรมสื่อ และ ทีวีดิจิตอล ถูกภัยคุกคามจาก ดิจิทัล ดิสรัปชัน (Disrupt) จนต้องทยอยปิดตัวลงไปหลายราย
          ส่วนกลุ่มทีวีดิจิตอล จากเดิมที่เป็นธุรกิจขาขึ้นจำนวนช่องเดิมที่มีเพียง 6 ช่อง เพิ่มเป็น 24 ช่อง เมื่อจำนวนช่องเพิ่มขึ้น สิ่งที่ตามมา คือ ระบบนิเวศ digital journalism เปลี่ยนแปลงจากเดิมนักข่าวพลเมืองเกิดขึ้น
          มิหนำซ้ำภายใน 2 ปีนับจากนี้โทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 5 จี กำลังจะเปิดให้บริการใน 5 ประเทศ ไล่เลียง ยุโรป, สหรัฐอเมริกา, ญี่ปุ่น, เกาหลี และ เวียดนาม ส่วนประเทศญี่ปุ่น เตรียมออกอากาศทีวีถ่ายทอดสดระบบ 8K เร็วกว่าระบบ SD ถึง 26 เท่า ยิ่งส่งผลกระทบต่อธุรกิจทีวีดิจิตอล อย่างเห็นได้ชัด เพราะทุกคนสามารถพัฒนาเนื้อหา Content ผ่านทุกแพลตฟอร์มได้อย่างเสรี
          นั่นจึงเป็นที่มาที่สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กสทช. แถลงนโยบายปี 2562 ด้วยการ เซตซีโร่ (Set Zero โทรคมนาคม) เปิดประมูลคลื่น 5G เพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการทีวีดิจิตอล
          ย้อนปมเซตซีโร่
          ถ้าจำกันได้ก่อนหน้านี้ คสช. (คณะรักษาความสงบแห่งชาติ) ใช้อำนาจพิเศษมาตรา 44 พักชำระหนี้ ออกคำสั่งให้พักหนี้ค่าใบอนุญาตทีวีดิจิตอล
          ส่งผลให้มีช่องทีวีดิจิตอล จำนวน 20 ช่อง ยื่นความต้องการเข้าร่วมใช้สิทธิพักชำระค่าใบอนุญาตเป็นเวลา 3 ปี ต่อ กสทช. ยกเว้น "ช่อง 7" และ "ช่อง Workpoint" พร้อมกับสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการเช่าใช้โครงข่ายโทรทัศน์ประเภทที่ใช้คลื่นความถี่ภาคพื้นดินในระบบดิจิตอล (MUX) ให้กับผู้รับใบอนุญาตฯ เป็นจำนวนเงินในอัตรา 50% ของค่าเช่าใช้โครงข่ายฯ เป็นระยะเวลา 24 เดือน และ อนุญาตให้กรมประชาสัมพันธ์อาจมีเงินรายได้จากการโฆษณาได้เท่าที่จำเป็นและเพียงพอต่อการผลิตรายการ ตามหลักเกณฑ์ที่ กสทช. ประกาศกำหนด
          เมื่อฝั่งทีวีดิจิตอล ได้พักชำระหนี้ ทางฝั่งกิจการโทรคมนาคมที่ประมูลคลื่น 900 เมกะเฮิรตซ์ คือ บริษัท แอดวานซ์ ไวร์เลส เน็ทเวอร์ค จำกัด หรือ AWN บริษัทลูก "เอไอเอส" และบริษัท ทรูมูฟเอช ยูนิเวอร์แซล คอมมิวนิเคชั่น จำกัด หรือ TUC ในเครือ 'ทรู' ยื่นหนังสือถึง คสช.ขอผ่อนผันชำระเงินประมูลคลื่นงวดที่ 4 ออกเป็น 7 งวด โดยงวดที่ 1-6 ชำระงวดละ 8,040 ล้านบาท และงวดสุดท้าย ชำระเงินส่วนที่เหลือทั้งหมด
          แม้ กสทช.ออกมาตรการช่วยกลุ่มทีวีดิจิตอลไปแล้ว แต่ก็ยังถูกเทคโนโลยี ดิสรัปชัน ผลประกอบการไตรมาส 3/2561 ของผู้ประกอบการทีวีดิจิตอล ปรับตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง
          ส่วนฝั่งกิจการโทรคมนาคม แผนขอยืดหนี้ คลื่น 900 เมกะเฮิรตซ์ มีอันต้องถูกระงับอย่างเร่งด่วน
          เริ่มต้นนับหนึ่งอีกรอบ
          แม้ครั้งแรกการปลดล็อกโทรคมนาคมไม่เป็นผล หากแต่เมื่อต้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมา กสทช.ได้แถลงนโยบายปี 2562 เพื่อผลักดัน 5 ด้านให้เกิดขึ้นจริง ประกอบด้วย สนับสนุนนโยบายรัฐเพื่อขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ 5 จี( ดูตารางประกอบ) ,แก้ไขปัญหาทีวีดิจิตอลระยะยาว, จัดทำแผนและหลักเกณฑ์การอนุญาตสิทธิในการเข้าใช้วงโคจรดาวเทียม เพื่อรองรับมาตรา 60 , เร่งรัดและร่วมมือกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ หรือ สตช. ในการนำเลขหมายโทรศัพท์ 191 มาใช้เป็นเลขหมายฉุกเฉินเลขเดียว และ ร่วมมือกับหน่วยงานรัฐระงับการเผยแพร่เนื้อหาบนสื่อออนไลน์ที่ผิดกฎหมาย
          การออกมาแถลงนโยบายของ กสทช.ในครั้งนี้เชื่อว่าคงจะได้ไฟเขียวจากผู้มีอำนาจในรัฐบาล เพราะไม่เช่นนั้นแล้ว ฐากร ตัณฑสิทธิ์ เลขาธิการ กสทช.คงไม่ออกมาแถลงนโยบายที่เป็นรูปธรรมที่ชัดเจน เพราะถ้านำคลื่น 700 เมกะเฮิรตซ์ ออกมาประมูลให้กับผู้ประกอบการโทรศัพท์เคลื่อนที่ได้ โดยให้ เอไอเอส และ ทรู ยืดชำระค่างวดคลื่นความถี่ 900 เมกะเฮิรตซ์ และนำเงินประมูลคลื่น 700 เมกะเฮิรตซ์ไปเยียวยาผู้ประกอบการฝั่งทีวีดิจิตอล
          หลังแถลงนโยบายเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม ที่ผ่านมาปรากฏว่า พ.อ.ดร.นที ศุกลรัตน์ รองประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และ กิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ออกมาแถลงข่าวการประชุมคณะอนุกรรมการเรียกคืนคลื่นความถี่และเยียวยาคลื่นความถี่ 700 เมกะเฮิรตซ์ ว่า สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU) ได้กำหนดให้คลื่นความถี่ 700 เมกะเฮิรตซ์ เป็นคลื่นความถี่หลักที่สำคัญสำหรับนำมาใช้ในกิจการ 5G จึงจำเป็นที่จะต้องเรียกคืนและนำมาจัดสรรใช้งาน เพื่อผลักดันบริการ 5G ดังนั้น กสทช. จึงได้มีการแต่งตั้งอนุกรรมการเรียกคืนคลื่นความถี่ 700 เมกะเฮิรตซ์ ดำเนินการตามที่กฎหมาย
          เรียกคืนคลื่น 700-2600 เมกได้ให้อำนาจ กสทช. เพื่อสนับสนุนแนวนโยบายและยุทธศาสตร์ชาติของรัฐบาล
          ส่วนขั้นตอนการเรียกคืนคลื่นความถี่ 700 เมกะเฮิรตซ์ ตามปกตินั้น ต้องดำเนินการภายหลังปี 2563 และน่าจะจัดสรรคลื่นความถี่ 700 เมกะเฮิรตซ์ ได้อย่างเร็วในปี 2565 ซึ่งล่าช้าเกินไป อนุกรรมการฯ จึงสร้างกระบวนการใหม่เพื่อให้สามารถจัดสรรคลื่นความถี่เพื่อใช้งานได้ทันภายในปี 2563 โดยผู้ประกอบการทีวีดิจิตอล ได้ยื่นข้อเสนอให้มีการจ่ายค่าตอบแทน โดยการนำเงินส่วนหนึ่งจากการประมูลส่งกองทุนวิจัย และพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม เพื่อประโยชน์สาธารณะ (กองทุน กทปส.) จำนวนเท่ากับที่ กสทช. ได้เคยนำเงินจากการประมูลคลื่นความถี่โทรทัศน์ดิจิตอลส่งเป็นรายได้ของรัฐ
          ไม่เพียงแต่เรียกคืนคลื่น 700 เท่านั้น ล่าสุด สำนักงาน กสทช. ตั้งคณะทำงานเรียกคืนคลื่นความถี่ย่าน 2600 MHz เพื่อนำมาจัดสรรใหม่ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศ
          เหตุผลหลักที่สำนักงาน กสทช.เรียกคืนคลื่นความถี่ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ หรือ ใช้ประโยชน์ไม่คุ้มค่า หรือ นำมาใช้ประโยชน์ให้คุ้มค่ายิ่งขึ้น ได้ประกาศลงในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา
          "การดำเนินงานของสำนักงาน กสทช. ในครั้งนี้ เป็นการดำเนินการครั้งแรกตามประกาศ กสทช. เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการเรียกคืนคลื่นความถี่ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ หรือใช้ประโยชน์ไม่คุ้มค่า หรือนำมาใช้ประโยชน์ให้คุ้มค่ายิ่งขึ้น เพื่อนำเอาคลื่นความถี่อันเป็นสมบัติของชาติมาใช้ประโยชน์ให้คุ้มค่าที่สุด" นั่นคือคำบอกเล่าของ ฐากร ตัณฑสิทธิ์ เลขาธิการ กสทช.
          อุ้มมือถือ-ทีวีฯ
          เป้าหมาย เซต ซีโร่ คลื่นความถี่เพื่อปลดล็อกธุรกิจทีวีดิจิตอล น่าจะเป็นไปได้อย่างราบรื่น เพราะหากถอดรหัสคำให้สัมภาษณ์ของ นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ที่เรียกประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กสทช. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน และ กระทรวงการคลัง มารับฟังกรณีการเรียกคืนคลื่นความถี่และเยียวยาคลื่นความถี่ 700 MHz โดย เขา ระบุว่า กสทช. สามารถแก้ปัญหาได้โดยที่ไม่ต้องนำเรื่องนี้ส่งถึงมือรัฐบาล เพราะการเยียวยาเป็นไปตามที่ได้หารือกัน
          "กสทช. ก็ยังไม่มีแนวทางว่าจะเยียวยาอย่างไร โดยเป็นเรื่องที่จะต้องต่อรองกันอีกทีของทั้ง 3 ฝ่าย คือ กสทช. ผู้ประกอบการ และ เจ้าของโครงข่าย หรือ มักซ์ (MUX ) ซึ่งมีอยู่ทั้งหมด 4 เจ้า ได้แก่ ช่อง 5 กรมประชาสัมพันธ์ อสมท และ ไทยพีบีเอส โดยโครงข่ายพร้อมและยินดีให้ความร่วมมือทั้งหมด โดยการเยียวยานั้นจะไม่ขัดกฎหมาย หรือขาดวินัยการเงินการคลัง ซึ่ง กสทช. สามารถเป็นผู้ดำเนินการได้เลย" นั่นคือคำให้สัมภาษณ์ของนายวิษณุ
          ดูท่าทางการ เซต ซีโร่ คลื่นความถี่เพื่อปลดล็อกทีวีดิจิตอล และ ยืดชำระค่างวดคลื่นความถี่ 900 ในรอบนี้น่าจะเป็นไปในทิศทางที่ดี เพราะรัฐบาลภายใต้การนำของ คสช. ดูท่าจะปลดล็อกให้ทั้งทีวี และ มือถือ เพราะถูกคุกคามจากเทคโนโลยีอย่างรุนแรง ขืนละเลยจะพังทั้งระบบ ไม่เช่นนั้น กสทช. จะกล้าประกาศผลักดัน 5 เป้าหมายให้เกิดขึ้นจริงในปี 2562 อีกด้วย
          แต่ปัญหา คือ ทุกอย่างต้องทำอย่างรอบคอบ และ ตอบคำถาม? กับ สังคม ได้เช่นเดียวกัน
          กสทช.สามารถแก้ปัญหาได้ โดยที่ไม่ต้องถึงมือรัฐบาล เพราะการเยียวยาเป็นไปตามที่ได้หารือกันทั้ง 3 ฝ่าย